Jibu la Haraka: Je, Reli Hii Itaathirije Bei za Mali Isiyohamishika?
Mradi wa Red Line Missing Link unalenga kuunganisha sehemu iliyokosekana ya reli ya kasi kati ya viwanja vitatu vya ndege vya Bangkok: Don Mueang, Suvarnabhumi, na U-Tapao (Rayong). Ukiwa umekamilika, safari kati ya sehemu mbili za mbali zaidi itapungua kutoka masaa 3-4 kwa gari hadi dakika 90 tu kwa treni. Historia ya miradi kama hii Bangkok inaonyesha kuwa nyumba zilizo umbali wa kilomita 1-2 kutoka stesheni huongezeka thamani kwa 15-30% ndani ya miaka 3-5 baada ya uzinduzi, ingawa maeneo mengine karibu na Chonburi bado hayajaonyesha ongezeko hilo.
Kwa mfanyabiashara au mwekezaji anayetazama Thailand kwa jicho la miundombinu ya usafiri, ujumbe ni dhahiri: maeneo yaliyo kando ya njia hii bado hayajaakisi kikamilifu thamani yao ya baadaye. Lakini dirisha hili linazidi kufunga taratibu.
Mradi wa Red Line Missing Link Ni Nini Hasa?
Mradi huu, ambao kwa sasa unapitiwa upya na Kamati ya Eastern Economic Corridor (EEC), unalenga kukamilisha kipande kilichokosekana cha reli ya BTS Red Line. Kwa sasa, abiria wanalazimika kubadilisha mifumo ya usafiri au kutegemea barabara kufika kati ya viwanja hivi vitatu vya ndege. Njia moja iliyounganishwa itafanya safari kutoka Don Mueang hadi U-Tapao kuchukua takriban dakika 90 pekee, tofauti na masaa 3-4 ya sasa kwa gari.
Mazungumzo kuhusu mradi huu yameendelea tangu 2018, na iwapo majadiliano na mshirika wa sasa Asia Era One yatashindikana, mwaliko wa zabuni mpya (tender) unaweza kutolewa ifikapo 2028. Chini ya mfumo wa PPP (Public-Private Partnership) unaojadiliwa upya, kampuni ya Asia Era One inaweza kuhitajika kuweka dhamana za benki za takriban bilioni 160 baht ikiwa masharti yatabadilishwa.
Kwa Nini Ukanda wa EEC Ni Muhimu Kiuchumi?
Ukanda wa EEC unajumuisha majimbo matatu: Chachoengsao, Chonburi, na Rayong, ambayo kwa pamoja yana Pato la Taifa la kikanda linalozidi trilioni 1.5 baht (kwa mujibu wa Office of the National Economic and Social Development Council, Thailand). Kiwanja cha ndege cha U-Tapao tayari kimeteuliwa kuwa uwanja wa tatu wa kimataifa wa Bangkok, na kinafanyiwa upanuzi wenye lengo la kuhudumia hadi abiria milioni 60 kwa mwaka.
Sehemu ya reli ya BTS Red Line kati ya Bang Sue na Rangsit tayari inafanya kazi tangu 2021, ikihudumia ukanda wa kaskazini wa Bangkok. Treni zilizopangwa zitaweza kufikia mwendo wa kasi hadi kilomita 250 kwa saa kwenye baadhi ya vipande vya njia. Njia kamili ya reli inayounganisha viwanja vitatu vya ndege itakuwa na urefu wa takriban kilomita 220.
Bei za Nyumba Zitapandaje Karibu na Stesheni?
Mfano wa Singapore unaonyesha kuwa stesheni ya MRT iliyo umbali wa kutembea kwa miguu huongeza thamani ya nyumba kwa 10-25%. Bangkok yenyewe imekwisha thibitisha hali hii kando ya njia za BTS Sukhumvit na Silom, ambapo fleti zilizo karibu na stesheni huuzwa kwa bei ya juu ya 20-35% ukilinganisha na fleti zinazofanana zilizo umbali wa dakika tano hadi saba kwa gari.
Ikitumika kwenye njia hii ya viwanja vitatu vya ndege, athari inaweza kuwa kubwa zaidi. Hii si tu usafiri wa mjini, bali ni ukanda utakaogeuza maeneo ya pwani ya mbali kuwa vitongoji vya wafanyakazi wa Bangkok. Mtu anayeishi Si Racha au Pattaya ataweza kufika katikati mwa biashara ya jiji kuu ndani ya dakika 45-60. Hii inabadilisha kabisa mfumo wa kupangisha nyumba: wafanyakazi wa makampuni yanayofanya kazi kwenye viwanda vya EEC wanaweza kuishi pwani, huku wafanyakazi wa ofisi za Bangkok wakitumia wikendi zao ufukweni bila kuchoshwa na msongamano wa magari.
Maeneo Gani Yana Fursa Kubwa Zaidi ya Uwekezaji?
- Bang Sue - kitovu cha reli kaskazini mwa Bangkok
- Lat Krabang - eneo lililopo kati ya Bangkok na Suvarnabhumi
- Si Racha (Chonburi) - bei za fleti wastani ni baht 50,000-80,000 kwa mita ya mraba, mara mbili hadi tatu nafuu kuliko katikati mwa Bangkok
- Pattaya - inayopokea zaidi ya watalii milioni 10 kwa mwaka (takwimu za kabla ya UVIKO-19, kwa mujibu wa Tourism Authority of Thailand)
- Rayong - karibu na uwanja wa U-Tapao
Lat Krabang inastahili kuangaliwa kwa makini zaidi. Kwa sasa ni eneo la viwandani lenye thamani ya ardhi ya chini kiasi, lakini linaweza kubadilika kuwa kitovu kamili cha makazi mara njia ya reli itakapoanza kufanya kazi. Wawekezaji wa maendeleo (developers) tayari wamenza kununua ardhi hapa, ingawa soko la kuuza tena bado halijaonyesha mwitikio mkubwa.
Je, Kuna Hatari Gani za Kuwekeza Sasa?
Miradi mikubwa ya miundombinu nchini Thailand mara kwa mara huchelewa kutoka ratiba iliyopangwa. Mchakato wa kupitia mkataba wa EEC unaweza kuongeza miezi mingine 12-18 kabla ya uamuzi wa mwisho. Wachambuzi wa soko la Thailand wanaeleza kuwa bei za ardhi karibu na Chonburi, Si Racha, Pattaya, na Sattahip bado hazijaonyesha kasi kubwa ya kubahatisha (speculation) inayohusiana moja kwa moja na mradi wa reli, badala yake zinasogea kulingana na mwelekeo mpana wa muda mrefu wa soko - baadhi ya maeneo hayo yamebaki karibu na viwango vya bei vya miaka 7 iliyopita.
Wawekezaji wenye mpango wa chini ya miaka mitano wanapaswa kuzingatia uwezekano wa kuchelewa. Hata hivyo, uamuzi endelevu wa serikali kuupa kipaumbele mradi huu ndani ya mkakati wa EEC ni ishara kubwa ya uwezekano wa kukamilika hatimaye.
Kwa wale wanaopanga kutembelea na kukagua mali Chonburi na Rayong, sasa ni wakati mzuri: maeneo mengi bado hayajaonyesha ongezeko kamili la bei linalotokana na mradi wa reli, na idadi ya miradi mipya bora ya maendeleo katika ukanda wa EEC inaendelea kuongezeka.
Chanzo: Nation Thailand